W trakcie hospitalizacji oraz po jej zakończeniu Pacjent bardzo często ma problem pokryć zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze. Pojawia się brak apetytu, osłabienie, trudności w jedzeniu czy zwiększone zapotrzebowanie wynikające z choroby i leczenia. W takich sytuacjach kluczową rolę zaczyna odgrywać żywienie medyczne, którego elementem są ONS-y, potocznie nazywane „nutridrinkami”.
Czym są ONS-y, potocznie nazywane „nutridrinkami”?
ONS-y (ang. Oral Nutritional Supplements) to preparaty doustnego żywienia medycznego, które mają za zadanie uzupełnić dietę w sytuacjach, gdy organizm nie jest w stanie pokryć swojego zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze wyłącznie z tradycyjnych posiłków. Potocznie często nazywane są „nutridrinkami”, choć warto pamiętać, że jest to nazwa handlowa jednego z produktów, a nie całej kategorii.
ONS-y są elementem żywienia medycznego i stosuje się je w konkretnym celu, aby zapobiegać lub leczyć niedożywienie, wspierać regenerację organizmu oraz poprawiać stan odżywienia pacjenta. Dzięki temu, że zawierają skoncentrowaną dawkę energii, witamin, składników mineralnych oraz często zwiększoną zawartość białka, mogą skutecznie wspierać organizm w okresie osłabienia.
W jakich sytuacjach „nutridrinki” to dobry wybór?
- u osób po hospitalizacji i zabiegach operacyjnych,
- u pacjentów z chorobami przewlekłymi,
- u osób z trudnościami w jedzeniu lub połykaniu,
- u osób z niską masą ciała lub ryzykiem niedożywienia,
- a także u takich grup jak pacjent onkologiczny, u którego często dochodzi do zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze przy jednoczesnym spadku apetytu.
Z perspektywy dietetyka klinicznego „nutridrinki” nie są „zamiennikiem jedzenia”, ale jego uzupełnieniem – stosowanym wtedy, gdy zwykła dieta przestaje być wystarczająca.
Czy domowe koktajle są tak samo zdrowe jak „Nutridrinki”?
Wiele osób ma obawy przed stosowaniem ONS-ów, czyli „nutridrinków”. Często pojawia się stwierdzenie: „to sama chemia”, a w odpowiedzi pomysł, że domowy koktajl będzie zdrowszą alternatywą.
W praktyce jednak koktajl to nie to samo co ONS i nie zawsze może zastąpić żywienie medyczne.
ONS-y są zaprojektowane w konkretnym celu, aby w małej objętości dostarczyć dużą ilość energii oraz składników odżywczych, w tym często zwiększoną zawartość białka. Ma to ogromne znaczenie szczególnie wtedy, gdy pacjent (np. pacjent onkologiczny lub osoba po hospitalizacji) jest w stanie przyjąć tylko niewielką ilość płynów.
Domowy koktajl najczęściej:
- dostarcza zbyt mało kalorii,
- zawiera zbyt mało białka,
- wymaga wypicia większej objętości, co przy osłabieniu, nudnościach czy braku apetytu bywa trudne.
- domowe koktajle, szczególnie u osób z osłabioną odpornością, mogą stanowić większe ryzyko, ponieważ: zawierają surowe składniki, bywają przechowywane „na później”, trudniej w ich przypadku kontrolować higienę przygotowania.
Dlatego domowy koktajl może być wartościowym dodatkiem do codziennego żywienia, ale nie zawsze jest w stanie zastąpić dobrze zaplanowane żywienie medyczne.
Dlaczego warto stosować „nutridrinki”
Warto pamiętać o bezpieczeństwie. „ONS-y”Nutridrinki” mają kontrolowany skład i są przygotowane w warunkach zapewniających bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz każda buteleczka dostarcza konkretnych, przewidywalnych ilości składników odżywczych. Określona liczba „nutridrinków” dziennie oznacza konkretną podaż kalorii, białka, witamin i składników mineralnych, co ma kluczowe znaczenie w leczeniu niedożywienia.
Dlaczego „nutridrinki” zawierają węglowodany
Wiele osób obawia się węglowodanów lub „cukru” w takich produktach. Warto jednak pamiętać, że w chorobie największym zagrożeniem bardzo często jest niedożywienie, a nie sama obecność węglowodanów w diecie. Węglowodany w ONS nie są przypadkowym składnikiem, ale pełnią kilka ważnych funkcji.
Pacjenci często są w stanie wypić tylko niewielką ilość płynu. Dzięki węglowodanom można w tej małej objętości „zmieścić” więcej kalorii, które są potrzebne organizmowi.
- ONS muszą być łatwe do wypicia nawet wtedy, gdy pacjent ma nudności lub brak apetytu. Węglowodany pomagają uzyskać odpowiednią konsystencję i smak produktu.
- Jeśli organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości energii, zaczyna wykorzystywać białko jako paliwo. Dzięki węglowodanom białko może pełnić swoją właściwą rolę – wspierać mięśnie, regenerację i odporność.
Czy „nutridrinki” są bezpieczne dla osób z cukrzycą?
U osób z cukrzycą lub podwyższonym poziomem glukozy we krwi standardowe ONS mogą czasami powodować większe wzrosty cukru po posiłku. Nie oznacza to jednak, że takie produkty są przeciwwskazane. W takich sytuacjach dostępne są specjalne wersje ONS przeznaczone dla osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, które mają zmodyfikowany skład i pomagają lepiej kontrolować poziom glukozy we krwi.
Podsumowanie- czy „nutridrinki” są zdrowe
W chorobie liczy się odżywienie organizmu.
Wiele chorób, zwłaszcza onkologicznych, wiąże się z utratą masy ciała i mięśni. Niedożywienie może prowadzić do:
- osłabienia organizmu,
- gorszej tolerancji leczenia,
- wolniejszej regeneracji.
Dlatego „nutridrinki” są zaprojektowane tak, aby w niewielkiej porcji dostarczyć organizmowi energię, białko i inne potrzebne składniki. Węglowodany są w nich po prostu jednym z elementów, który pomaga to osiągnąć.