Dieta wegańska coraz częściej pojawia się w kontekście profilaktyki i leczenia chorób nowotworowych. Nic dziwnego. Na pierwszy rzut oka może wydawać się idealna. Bogactwo warzyw, owoców, roślin strączkowych i pełnoziarnistych produktów. To źródło cennych składników, które wspierają odporność i pomagają w walce ze stanami zapalnymi.
Warto jednak pamiętać, że niewłaściwie skomponowana może prowadzić do niedoborów żywieniowych, osłabienia organizmu i spadku masy ciała, który w trakcie leczenia onkologicznego jest niepożądany.
Dlatego tak ważne jest, aby sposób żywienia był dobrze przemyślany, zbilansowany i dopasowany do indywidualnych potrzeb oraz aktualnego etapu terapii.
Dieta roślinna ma działanie antynowotworowe
Dieta wegańska, czyli sposób żywienia oparty wyłącznie na produktach roślinnych, z wykluczeniem mięsa, ryb, nabiału, jajek, a w niektórych przypadkach również miodu, może wydawać się idealnym rozwiązaniem dla osób, które chcą cieszyć się zdrowiem przez długie lata, co zresztą udowodniają badania naukowe. W końcu eliminuje wiele produktów, których nadmierne spożycie może sprzyjać rozwojowi nowotworów, jak choćby czerwone mięso czy przetworzone produkty mięsne.
Wegański sposób odżywiania jest też bogaty w błonnik pokarmowy, który wspiera prawidłową pracę jelit i zmniejsza ryzyko rozwoju m.in:a raka jelita grubego. Dodatkowo obfituje w antyoksydanty, witaminy, minerały i związki roślinne o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym.
Dobrze zbilansowana dieta wegańska może pełnić rolę diety o działaniu przeciwnowotworowym. Zwłaszcza w kontekście profilaktyki antynowotworowej. Warto jednak podkreślić, że w momencie diagnozy i w trakcie leczenia onkologicznego całkowite wykluczenie produktów odzwierzęcych nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem.
Wszystko to sprawia, że dobrze zbilansowana dieta wegańska może pełnić rolę diety o działaniu przeciwnowotworowym. Zwłaszcza w kontekście profilaktyki antynowotworowej. Warto jednak podkreślić, że w momencie diagnozy i w trakcie leczenia onkologicznego całkowite wykluczenie produktów odzwierzęcych nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. Wtedy priorytetem staje się utrzymanie wagi, masy mięśniowej i odpowiedniego stanu odżywienia, a w przypadku osób, które są już w trakcie leczenia onkologicznego, taki sposób żywienia będzie wymagał dużej ostrożności i indywidualnego podejścia.
Chcesz poznać więcej praktycznych wskazówek z zakresu profilaktyki antynowotworowej oraz diety roślinnej w chorobie nowotworowej? Sprawdź kurs, którego jestem współautorką.
Elementy diety wegańskiej, które mogą być problemem podczas leczenia nowotworów
Dieta wegańska, podobnie jak każda inna, jeśli jest nieprawidłowo zbilansowana, może prowadzić do niedoborów pokarmowych m.in.: białka, witaminy B12, wapnia czy żelaza. W przypadku osób w trakcie leczenia nowotworowego ryzyko to jest jednak zdecydowanie większe. Organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na wiele składników odżywczych, a jednocześnie często trudniej je dostarczyć. Osłabienie lub utrata apetytu, mdłości, biegunki czy problemy z przełykaniem, ograniczenia związane z zabiegami chirurgicznymi w obrębie układu pokarmowego.
Białko w diecie wegańskiej
Podczas leczenia onkologicznego zapotrzebowanie na białko wyraźnie wzrasta. Gdy białka w diecie jest za mało, proces gojenia spowalnia, zwiększa się ryzyko infekcji, a organizm traci siły potrzebne do walki z chorobą. Dlatego odpowiednia ilość i jakość białka w diecie ma ogromne znaczenie dla skuteczności leczenia i samopoczucia pacjenta.
Gdy białka w diecie jest za mało, proces gojenia spowalnia, zwiększa się ryzyko infekcji, a organizm traci siły potrzebne do walki z chorobą.
W przypadku diety wegańskiej wyzwaniem może być dostarczenie pełnowartościowego białka, czyli takiego, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy w odpowiednich proporcjach. Białko zwierzęce ma ten komplet naturalnie, natomiast niektóre produkty roślinne mają niepełny profil aminokwasowy. Nie oznacza to jednak, że osoby na diecie roślinnej nie mogą pokryć swojego zapotrzebowania. Podstawą jest różnorodność i umiejętne łączenie produktów.
Na przykład nasiona roślin strączkowych (soczewica, fasola, ciecierzyca) są bogate w lizynę, ale mają mniej metioniny. Produkty zbożowe, takie jak ryż, płatki owsiane czy pieczywo pełnoziarniste, dostarczają z kolei metioniny, ale zawierają mniej lizyny. Gdy połączymy te dwa rodzaje produktów, np. w postaci ryżu z soczewicą albo pełnoziarnistego pieczywa z hummusem, uzyskujemy białko o wysokiej wartości biologicznej, zbliżone do białka zwierzęcego.
Duże ilości błonnika w diecie roślinnej
Dieta roślinna w naturalny sposób dostarcza znacznie więcej błonnika niż tradycyjny model żywienia. Wynika to z jej podstawowego założenia, czyli oparcia jadłospisu głównie na warzywach, owocach, produktach zbożowych pełnoziarnistych, roślinach strączkowych i orzechach. Na co dzień, u osób zdrowych, wysoka podaż błonnika jest dużą zaletą.
Jednak w trakcie leczenia onkologicznego zbyt duża ilość błonnika może być problematyczna, ponieważ wiele osób doświadcza wtedy dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Z tego względu dieta bogata w błonnik nie jest zalecana.
W trakcie leczenia onkologicznego zbyt duża ilość błonnika może być problematyczna, ponieważ wiele osób doświadcza wtedy dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Problem z dostarczeniem odpowiedniej ilości kalorii na diecie roślinnej
Wspomniany wcześniej błonnik może nie tylko nasilać dolegliwości ze strony układu pokarmowego, ale również utrudniać dostarczenie odpowiedniej ilości kalorii, a co za tym idzie – składników odżywczych. Produkty roślinne są zazwyczaj mniej kaloryczne niż produkty pochodzenia zwierzęcego. Ich wysoka objętość i zawartość błonnika sprawiają, że szybciej pojawia się uczucie sytości.
U pacjentów onkologicznych, którzy często zmagają się z osłabionym apetytem, mdłościami, zmianami smaku czy szybkim uczuciem pełności, może to prowadzić do niedożywienia i utraty masy ciała.
Dieta wegańska w czasie leczenia onkologicznego- podsumowanie
Dieta wegańska, mimo że ma udowodnione działanie przeciwnowotworowe, nie zastępuje leczenia farmakologicznego. Podczas leczenia onkologicznego może wiązać się z wieloma wyzwaniami. Dlatego warto pamiętać, że sposób odżywiania powinien być dopasowany do naszej aktualnej sytuacji zdrowotnej i życiowej.
Każdą dietę warto traktować z rozsądkiem, a nie jak sztywny zestaw zasad. Jeśli stan zdrowia się zmienia, pojawia się choroba lub okres intensywnego leczenia, włączenie do jadłospisu niektórych produktów odzwierzęcych nie jest porażką. Lecz świadomym wyborem, który ma na celu zadbanie o własne zdrowie i regenerację organizmu.